საახალწლო ტრადიციები საქართველოში და მსოფლიოს გარშემო

საქართველოში, ისევე როგორც მსოფლიოს ნებისმიერ სხვა ქვეყანაში, ახალი წელი განსაკუთრებული დღესასწაულია. ეს, უპირველესად, ოჯახის წევრების შეკრებისა და გაერთიანების დროა, სწორდ ამ ჯადოსნურ ღამეს ჩნდება ახალი იმედები და იბადება ახალი გეგმები. 

ამ დღესასწაულს თან ახლავს ძველი რიტუალები და, რა თქმა უნდა, განსაკუთრებული რეცეპტებით მომზადებული კერძები. ეს დეტალები კი იმ მყუდრო გარემოსა და უნიკალურ განწყობას ქმნის, რომელსაც თითოეული ჩვენგანი მთელი წლის განმავლობაში მოუთმენლად ელის. 

ამ ბლოგში სწორედ ამ უნიკალურ ტრადიციებსა და კერძებს გაგაცნობთ. პირველ რიგში, დეტალურად განვიხილავთ, თუ რა გამოარჩევს ქართულ საახალწლო სუფრას, შემდეგ კი მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნის რიტუალებსა და სადღესასწაულო კერძებსაც გავეცნოთ.

ქართულ ტრადიციაში, ახალი წლის დადგომისას პირველ სტუმარს დიდი მნიშვნელობა აქვს. ამ სტუმარს „მეკვლე“ ჰქვია და მიიჩნევა, რომ მომდევნო წლის განმავლობაში სწორედ მას შემოაქვს ოჯახში ბედნიერება, სიუხვე და წარმატება. ამის გამო, ოჯახები ხშირად წინასწარ არჩევენ იმ ფეხბედნიერ ადამიანს, რომელიც, როგორც წესი, ჯანმრთელი და წარმატებულია.

მეკვლეს ოჯახები განსაკუთრებული პატივისცემით ხვდებიან, საუკეთესო კერძებით უმასპინძლდებიან და მას საჩუქრებსაც კი უმზადებენ.  ყველას სჯერა, რომ მის პირველ სიტყვებსა და სურვილებს განსაკუთრებული ძალა აქვს.

საახალწლო სუფრა დასავლეთ საქართველოში, გურული ღვეზელის გარეშე წარმოუდგენელია. ეს არის ნახევარმთვარის ფორმის ღვეზელი, რომელიც ფქვილის, ყველისა და კვერცხისგან მზადდება. ტრადიციულად, ღვეზელში მონეტას ან თხილს ათავსებენ და სჯერათ, რომ ვისაც ის შეხვდება, მთელი წელი იღბლიანი ექნება. 

საქართველოში სადღეგრძელოებს განსაკუთრებული თანმიმდევრობა აქვს. პირველი სადღეგრძელო, როგორც წესი, ღმერთს ეძღვნება, მეორე – მშობლიურ ქვეყანას, მესამე კი ოჯახს. თითოეული სადღეგრძელო „გაუმარჯოს“ ძახილით იწყება და სუფრის ყველა წევრის ერთიანი შეძახილით სრულდება.

ქართული ტრადიციების გაცნობის შემდეგ, საინტერესოა, როგორ აღნიშნავენ ახალ წელს მსოფლიოს სხვა ქვეყნებში და რა განსაკუთრებული კერძები აქვთ მათ სადღესასწაულო სუფრებზე.

იტალიელებისთვის ახალი წელი პროსეკოსა და პანეტონეს გარეშე არ არსებობს. პანეტონე მილანური ტრადიციული ნამცხვარია, რომელიც, სპეციალური საფუარის გამო, რამდენიმე დღის განმავლობაში მზადდება. Balocco ეს ჰაეროვანი ტექსტურის მქონე სადღესასწაულო ნამცვარი 1927 წლიდან  იტალიურ ოჯახებში დიდი პოპულარობით სარგებლობს, წელს კი ქართველებიც შეძლებენ მის დაგემოვნებას, რადგან მისი შეძენა ,,ევროპროდუქტის” ქსელშია შესაძლებელი. 

31 დეკემბერს, მას შემდეგ, რაც ოჯახები სანტას საგზალს დაუტოვებენ, თაიმ-სკვერზე ან ტელევიზორების ეკრანების წინ იკრიბებიან და ღამის 12 საათზე ცნობილი ბურთი დაშვებას უყურებენ. ამ დროს მილიონობით ადამიანი ახალი წლის დადგომას ჩახუტებითა და კოცნით ულოცავს. 

ტრადიციული დესერტია „ბუშ დე ნოელი“ (Bûche de Noël), შოკოლადის რულეტი, რომელსაც ხის მორის ფორმა აქვს და ზამთრის კერის სითბოს განასახიერებს. ამასთან ერთად, ფრანგები ხშირად მიირთმევენ ფუა გრას, ხამანწკებსა და სხვა ზღვის პროდუქტებს.

ახალი წლის დილას იაპონელები „ოსეჩი რიორის“ მიირთმევენ. ხის ყუთში რამდენიმე სახეობის ხერძი თავსდება და თითოეულ მათგანს თავისი დატვირთვა აქვს. მაგალითად, შავი ლობიო ჯანმრთელობასთან ასოცირდება, კრევეტები - დღეგრძელობასთან. ამ დღესასწაულისთვის ყველა ოჯახში მოჩი, ბრინჯის ტრადიციული დესერტი დაგხვდებათ. 

მსოფლიოს გარშემო საახალწლო ტრადიციები ძალიან განსხვავებულია, რაზეც ხშირად ქვეყნის ისტორია ან თუნდაც მდებარეობა ახდენს გავლენას. თუმცა, ამ მრავალფეროვნების მიუხედავად, თითქმის ყველა კულტურაში სადღესასწაულო სუფრაზე ტკბილეულის გამორჩეული ადგილი უკავია. ეს ალბათ იმით აიხსნება, რომ ტკბილი გემო ზოგადად ზეიმთან ასოცირდება – შოკოლადი ხშირად ძვირფას საჩუქრად ითვლებოდა, ნამცხვრებით კი მნიშვნელოვან თარიღებს აღნიშნავენ.

სწორედ ამიტომ, „ევროპროდუქტის“ ქსელში გვსურს, ქართველ მომხმარებელს მივცეთ შესაძლებლობა, ახალი წელი იმ მაღალი ხარისხის ტკბილეულითა და შოკოლადებით აღნიშნოს, რომელსაც ევროპაში მრავალი წელია იცნობენ და აფასებენ. ამისთვის განსაკუთრებული კატალოგიც მოვამზადეთ, სადაც შეხვდებით Reber-ის ავსტრიულ „მოცარტკუგელნს“, რომელიც ზალცბურგში 1890 წლიდან მზადდება, ან Anthon Berg-ის დანიურ შოკოლადს ლიქიორით და Ritter Sport-ის შოკოლადს და Vergani-ს პრალინესა და ნუგას.

ახალი წელი, მიუხედავად იმისა, თუ სად აღნიშნავთ მას, ყოველთვის ოჯახთან, სითბოსთან და, რა თქმა უნდა, გემრიელ კერძებთან ასოცირდება. გვეწვიეთ „ევროპროდუქტის“ ფილიალებში ან ონლაინ მაღაზიაში, აღმოაჩინეთ ევროპული საახალწლო ტკბილეულისა და საკვები პროდუქტების მრავალფეროვანი არჩევანი და შექმენით დაუვიწყარი სადღესასწაულო განწყობა თქვენი ოჯახისთვის.