XVI საუკუნემდე შოკოლადი მხოლოდ მესოამერიკაში არსებობდა და მას არაფერი ჰქონდა საერთო იმ ფორმასთან, რომელსაც დღეს ვიცნობთ და გვიყვარს - ის არც ტკბილი იყო, არც მყარი და ფილის სახეც არ ჰქონდა. რამდენად უცნაურიც არ უნდა იყოს, შოკოლადის ისტორია ცხარე სასმლით დაიწყო, რომელსაც მესოამერიკის ხალხი თითქმის ოთხი ათასწლეულის წინ ამზადებდა.
ჩვენს წელთაღრიცხვამდე დაახლოებით 1900 წელს მესოამერიკის მოსახლეობამ კაკაოს ხეზე მარცვლები აღმოაჩინა და მათი დამუშავება დაიწყო. ყველაზე ადრეული ცნობების მიხედვით, კაკაოს მარცვალს ფქვავდნენ, მასში სიმინდის ფქვილსა და ჩილის წიწაკას ურევდნენ და სასმელს ამზადებდნენ. სასმელს მწარე გემო ჰქონდა, ზემოდან კი სქელი ქაფის ფენით იყო დაფარული, თუმცა მას არაფერი ჰქონდა საერთო იმასთან, რასაც დღეს ცხელ შოკოლადს ან კაკაოს ვეძახით.
იმ დროს მესოამაერიკაში კაკაოს მარცვლებს განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭებოდა. მაიას ხალხი და აცტეკები მიიჩნევდნენ, რომ კაკაო ღვთაებრივი წარმოშობის პროდუქტი იყო. ამ მარცვლებს იმდენად განსაკუთრებული დატვირთვა ჰქონდა, რომ მას ვალუტადაც იყენებდნენ, სამეფო ნადიმებზე მიირთმევდნენ და ჯარისკაცებს ბრძოლაში წარმატებისთვის აჯილდოებდნენ.
ატლანტის ოკეანის მეორე მხარეს, ევროპის კონტიტენტზე შოკოლადი პირველად 1519 წელს მოხვდა. ამ პერიოდში ესპანელი კონკისტადორი ერნან კორტესი აცტეკთა იმპერატორ მონტესუმას კარს ესტუმრა. კორტესის თანამებრძოლების ჩანაწერების მიხედვით, იმპერატორმა სტუმრებს ოქროს თასებში ჩასხმული სასმელი შესთავაზა. ევროპელებმა შოკოლადი პირველად სწორედ ამ დროს იგემეს.
კოლონისტებმა ახალი პროდუქტი ევროპაში ჩაიტანეს, თუმცა თავიდან მას, მწარე გემოს გამო, წამლად მოიხმარდნენ. მალევე აღმოაჩინეს, რომ თაფლის, შაქრის ან ვანილის დამატებით სასმელი სულ სხვა გემოსა და არომატს იძენდა.
ახლადაღმოჩენილი ტკბილი შოკოლადი ესპანეთის სამეფო კარზე პოპულარული სწრაფად გახდა. მალევე არისტოკრატიულ სახლებში, საგანგებოდ შოკოლადისთვის, სპეციალური ჭურჭელიც კი გაჩნდა. ეს ყველაფერი იმაზე მიანიშნებდა, რომ სასმელი ევროპულ კულტურაში დამკვიდრდა.
ევროპაში შოკოლადზე მოთხოვნა ელვისებური სისწრაფით გაიზარდა, თუმცა მისი მასობრივი წარმოება უდიდეს სირთულეებთან იყო დაკავშირებული. კაკაოს მარცვლების მოკრეფა, ფერმენტაცია და შემდეგ მათი ხელით დაფქვა შრომატევადი პროცესი იყო. ნედლეულის საჭირო რაოდენობის მისაღებად, კარიბის ზღვის აუზსა და აფრიკის სანაპიროებზე ვრცელი პლანტაციები გაშენდა. წარმოების მასშტაბების ზრდასთან ერთად, კაკაოს დამუშავების მეთოდებიც ნელ-ნელა დაიხვეწა.
ამ მიმართულებით მთავარი გარდატეხა 1828 წელს მოხდა, როცა ამსტერდამელმა კონრად ვან ჰუტენმა კაკაო-პრესა გამოიგონა. ეს არის მოწყობილობა, რომელიც მარცვლებიდან კაკაოს ბუნებრივ ცხიმს ე.წ. კარაქს ათავისუფლებდა. დაპრესვის შემდეგ დარჩენილ ფხვნილს სასმელში ხსნიდნენ, ან მას კვლავ ურევდნენ კარაქს იმ პროპორციით, რომლითაც მყარი შოკოლადი მიიღებოდა.
ამის შემდეგ მალევე, შვეიცარიელმა შოკოლადის ოსტატმა დანიელ პეტერმა ნაზავს რძის ფხვნილიც დაუმატა და სწორედ ასე შეიქმნა ყველასათვის საყვარელი რძიანი შოკოლადი.
XX საუკუნემდე შოკოლადი მხოლოდ დიდგვაროვნებისთვის იყო ხელმისაწვდომი. შემდეგ საუკუნეში კი ფარტო მასებისთვისაც გახდა. მოთხოვნის ზრდასთან ერთად კაკაოს მოყვანის გეოგრაფიაც გაფართოვდა, თუმცა არასოდეს შეცვლილა ერთი გარემოება - კაკაო მხოლოდ ეკვატორთან ახლოს იზრდება.
შოკოლადის ისტორიაზე საუბრისას ცალკე აღნიშვნის ღირსია თეთრი შოკოლადი. თეთრი შოკოლადი ბაზარზე პირველად 1930-იან წლებში გამოჩნდა. მისი შექმნა შვეიცარიულ კომპანია ნესტლეს უკავშირდება, რომელმაც კაკაოს კარაქის ჭარბ რაოდენობას სასარგებლო გამოყენება მოუძებნა.
ამ პროდუქტის მთავარი თავისებურება ისაა, რომ იგი კაკაოს მყარ ნაწილაკებს საერთოდ არ შეიცავს და მხოლოდ კარაქის ბაზაზე, შაქრისა და რძის დამატებით მზადდება. სწორედ ეს შემადგენლობა განაპირობებს მის დამახასიათებელ ღია ფერსა და მუქი შოკოლადისგან განსხვავებულ, მსუბუქ გემოს.
კიდევ ერთი საინტერესო განსხვავება მის თვისებებშია: მუქი და რძიანი შოკოლადისგან განსხვავებით, თეთრი შოკოლადი თითქმის არ შეიცავს ანტიოქსიდანტებს. ეს იმიტომ, რომ სასარგებლო ნივთიერებები მხოლოდ კაკაოს მყარ მასაშია თავმოყრილი - იმ კომპონენტში, რომელიც თეთრი შოკოლადის შემადგენლობაში საერთოდ არ შედის.
რაც შეეხება ხარისხს, ის ძირითადად იმაზეა დამოკიდებული, რა სახის კაკაოს კარაქს იყენებენ. ხარისხიან თეთრ შოკოლადს სუფთა კაკაოს კარაქისგან ამზადებენ, ხოლო იაფ ვარიანტებში მას სხვა მცენარეული ცხიმებით ანაცვლებენ ან ურევენ, რაც გემოსა და ტექსტურაზე აისახება.
იმისათვის, რომ თეთრი შოკოლადი არა მხოლოდ გემრიელი, არამედ ჯანმრთელობისთვის უსაფრთხოც იყოს, მისი შერჩევისას რამდენიმე მნიშვნელოვან დეტალს უნდა მივაქციოთ ყურადღება:
„ევროპროდუქტის“ ონლაინ მაღაზიაში წარმოდგენილია ევროპული წარმოების (გერმანული, ბელგიური, ესპანური, იტალიური) შოკოლადის ფართო არჩევანი. ასორტიმენტი მოიცავს როგორც კლასიკურ შავ, რძიან და თეთრ ფილებს, ისე პროდუქციას კაკაოს განსხვავებული შემცველობით - 50%-დან 85%-მდე.
მომხმარებლებისთვის, რომლებიც რაციონში შაქარს ზღუდავენ, ხელმისაწვდომია უშაქრო ან შემცირებული შაქრის შემცველობის პროდუქცია როგორც შავ, ისე თეთრ კატეგორიაში. გარდა ამისა, თეთრი შოკოლადის მოყვარულებს შეუძლიათ აირჩიონ ფილები მრავალფეროვანი დანამატებით.
