დაღლილობას, სისუსტესა და ყურადღების გაფანტვას ხშირად დღის დაძაბულ რიტმსა და სტრესს ვაბრალებთ. ამის მიღმა კი ზოგჯერ უფრო კონკრეტული მიზეზია: ორგანიზმში რკინის დეფიციტი. მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის მონაცემებით, რკინის ნაკლებობა კვებასთან დაკავშირებული ყველაზე გავრცელებული პრობლემაა და სწორედ ის იწვევს ანემიის შემთხვევათა უდიდეს ნაწილს. 15 დან 49 წლამდე ასაკის ქალების დაახლოებით მესამედი ამ გამოწვევას აწყდება, ხშირია ეს მდგომარეობა ბავშვებსა და მოზარდებშიც. სასიხარულოა, რომ რკინის დეფიციტის გამოსწორება შესაძლებელია, მისი მარაგის შევსება კი უმეტეს შემთხვევაში სწორად დაგეგმილი კვების რაციონით ხერხდება. 

ამ ბლოგში განვიხილავთ, რატომ სჭირდება ორგანიზმს რკინა, როგორ ვცნობთ მის ნაკლებობას და რომელი რკინის შემცველი პროდუქტები დაგვეხმარება მისი მარაგის შევსებაში.

რკინის მარაგის შემცირებისას ჰემოგლობინის დონეც ეცემა და ქსოვილებამდე საჭიროზე ნაკლები ჟანგბადი აღწევს. სწორედ აქედან მოდის ის სისუსტე და დაღლილობა, რომელსაც ხშირად სულ სხვა მიზეზებს ვუკავშირებთ. თუ რკინის ნაკლებობა დიდხანს გრძელდება, ვითარდება რკინადეფიციტური ანემია, რაც ანემიის ყველაზე გავრცელებული სახეობაა. მკურნალობის გარეშე დეფიციტი ზრდის ინფექციების მიმართ მოწყვლადობას და აისახება გულისა და ფილტვების მუშაობაზე, ამიტომ ამ საკითხს გულგრილად არ უნდა შევხედოთ.

რკინის მარაგი სხვადასხვა მიზეზით მცირდება. ზოგ პერიოდში, მაგალითად, ორსულობის, ბავშვობისა და მოზარდობის დროს, ორგანიზმს ჩვეულებრივზე მეტი რკინა სჭირდება. სისხლის დაკარგვაც, მათ შორის უხვი მენსტრუაცია, ამცირებს რკინის დონეს. ზოგჯერ პრობლემა შეწოვის პროცესშია, ხშირად კი საკვებ რაციონშია არასაკმარისი რკინა. ამიტომ, ზოგიერთ ადამიანს ეს მინერალი უფრო მეტად ესაჭიროება: ორსულ და მეძუძურ ქალებს, უხვი მენსტრუაციის მქონე ქალბატონებს, აქტიურად მზარდ ბავშვებსა და მოზარდებს, ასევე მათ, ვინც ხორცს არ მიირთმევს. თუ ჩამოთვლილი ნიშნები დიდხანს გრძელდება, სჯობს, ექიმს მიმართოთ. ის სისხლის მარტივი ანალიზით შეამოწმებს, არის თუ არა რკინის დონე ნორმაში.

მცენარეული წარმოშობის რკინით მდიდარი საკვები საკმაოდ მრავალფეროვანია. ლობიო და სხვა პარკოსნები, მაგალითად, ოსპი და მუხუდო, ამ მხრივ ერთ-ერთი ყველაზე ხელმისაწვდომი წყაროა. რკინის სათანადო რაოდენობას ისპანახი და ბროკოლიც შეიცავს. მენიუს გასამდიდრებლად იდეალურია თხილი, გამომშრალი ხილი და ტოფუ. დესერტად შავი შოკოლადი გამოდგება, რადგან ის მცენარეული რკინის მიღების სასიამოვნო გზაა. გარდა ამისა, არსებობს სპეციალური ფაფები და პური, რომელთა შემადგენლობაშიც წარმოებისას რკინა დამატებით არის გათვალისწინებული. ქართულ კერძებში ხშირად ვხვდებით ლობიოს, ისპანახსა თუ ჩირს, რაც ამ მინერალის ყოველდღიურად მიღებას ბუნებრივად ამარტივებს. ამ პროდუქტების სწორი მონაცვლეობა ორგანიზმისთვის აუცილებელი მარაგის შევსების საუკეთესო გზაა. რკინით მდიდარი საკვების შეძენა კი ყველაზე მარტივად ,,ევროპროდუქტის” მაღაზიათა ქსელში შეგიძლიათ, სადაც რკინით მდიდარი პროდუქტები მრავლად მოიპოვება.

საპირისპიროდ მოქმედებს ჩაი და ყავა. მათში არსებული ტანინები აფერხებს რკინის შეწოვას, ამიტომ სჯობს, ეს სასმელები კვებამდე ან კვების შემდეგ ერთი საათის მანძილზე არ მივიღოთ. ასევე, რძის პროდუქტებისა და მთლიანმარცვლოვანი საკვების დიდი რაოდენობა ერთ კვებაზე ართულებს რკინის ათვისებას, ამიტომ მათი დღის სხვადასხვა მონაკვეთზე განაწილება უფრო გამართლებულია. მნიშვნელობა აქვს მომზადების წესსაც. მწვანე ბოსტნეული სჯობს ორთქლზე მოვამზადოთ და არა წყალში ხანგრძლივად ვხარშოთ, რადგან დუღილის დროს რკინისა და სხვა ვიტამინების ნაწილი წყალში გადადის და იკარგება.

უმეტეს ადამიანს ყოველდღიური რკინა მრავალფეროვანი და დაბალანსებული კვებით მიეწოდება და დამატებითი საშუალებები არ სჭირდება. რკინის შემცველი დანამატები მხოლოდ მაშინ არის საჭირო, როცა მას ექიმი დანიშნავს, მაგალითად, თუ ანალიზმა დაბალი მაჩვენებელი აჩვენა. ასეთი პრეპარატები ზოგჯერ იწვევს გვერდით მოვლენებს, კერძოდ, კუჭის აშლილობას, მუცლის ტკივილს ან გულისრევას, ამიტომ მათი მიღება თვითნებურად არ ღირს. თუ რკინის დონე დაბალია, სწორი ნაბიჯი ექიმთან ერთად უნდა გადავდგათ, კვება კი პარალელურად რჩება ყველაზე საიმედო ბუნებრივ დასაყრდენად.

,,ევროპროდუქტის” მაღაზიათა ქსელში რკინის მარაგის შესავსებად საჭირო თითქმის ყველა პროდუქტი ერთ სივრცეშია თავმოყრილი. ხორცის, თევზისა და ზღვის პროდუქტების ფართო არჩევანის გვერდით აქ მოიძებნება პარკოსნები, თხილეული, გამომშრალი ხილი, მწვანე ბოსტნეული და რკინით გამდიდრებული მარცვლეული. 

აქ ყველაფერია, რითაც დაბალანსებულ რაციონს ააწყობთ. სწორად შედგენილი კვება რკინის ნაკლებობის თავიდან აცილების ყველაზე ბუნებრივი გზაა. მოინახულეთ „ევროპროდუქტის“ ფიზიკური ან ონლაინ მაღაზია და შეარჩიეთ თქვენთვის სასურველი რკინის შემცველი პროდუქტები ყოველდღიური მენიუსთვის.